Kiedy Adaś miał pięć lat, otarłam się o wypalenie rodzicielskie. Wybuchy emocji miały odzwierciedlenie w jego pokoju, który wyglądał jak po eksplozji sklepu z zabawkami. Mimo, że sprzątaliśmy razem i stosowałam różne systemy organizacji, bałagan wracał jak bumerang. Miałam dość. Byłam zmęczona, przytłoczona i czułam, że słabo sobie radzę jako mama.
Dopiero kiedy zmieniłam podejście do wychowywania i przestrzeni w której tyle się dzieje – wszystko się zmieniło. Odpuściłam spełnianie cudzych oczekiwań. Efekt? Adaś stał się dużo spokojniejszy i złapaliśmy świetny kontakt.
Jeśli jesteś w podobnym miejscu – ten artykuł jest dla Ciebie. Zebrałam w nim 7 najczęstszych błędów, które popełniają rodzice urządzając pokój dla dziecka w spektrum autyzmu.
Co to jest spektrum autyzmu?
Spektrum autyzmu to szeroka kategoria zaburzeń neurorozwojowych, które wpływają na sposób przetwarzania bodźców z otoczenia, komunikację i zachowanie. Termin „spektrum” podkreśla, że objawy autyzmu mogą mieć różne nasilenie – w uproszczeniu, od łagodnych trudności w kontaktach z ludźmi po silne reakcje na bodźce związane ze zmysłami (węch, słuch, dotyk, smak, wzrok).
Urządzanie pokoju dla dziecka w spektrum autyzmu może być wyzwaniem. Ale jest to też okazja, żeby stworzyć wspaniałe miejsce które będzie wspierać jego rozwój w domu.
Poznaj najczęstsze błędy w urządzaniu pokoju dziecka w spektrum autyzmu:
1. Brak personalizacji i ignorowanie nietypowych potrzeb
Potrzeby dzieci w spektrum autyzmu mogą różnić się od potrzeb większości ich rówieśników. Dlatego błędem jest urządzanie pokoju wyłącznie na podstawie tego, co nam się wydaje dobrym pomysłem – bez wcześniejszej rozmowy z dzieckiem czy terapeutami.
Dzieci autystyczne mogą potrzebować innych rozwiązań sensorycznych na różnych etapach życia – więcej ciszy, mniej światła albo wręcz przeciwnie – większej stymulacji i mocniejszych bodźców.
Zainteresowania dzieci w spektrum autyzmu mogą być bardzo różnorodne, intensywne i nietypowe. To tak zwane fiksacje i często pomagają się zrelaksować. Nie wyśmiewaj i nie próbuj zmieniać na siłę zainteresowań Twojego dziecka. Specjalne zainteresowania to świetna okazja do zbudowania bliskiej relacji, dlatego koniecznie uwzględnij je w projekcie pokoju.
2. Brak organizacji
Dla dzieci w spektrum autyzmu przewidywalność i porządek to podstawa. Nieprzemyślany układ szafek, szuflad i półek może prowadzić do trudnych poranków i stresu w ciągu dnia.
Wprowadź jasny system organizacji. Kiedy wszystko ma swoje miejsce, łatwiej się odnaleźć i schodzi napięcie. Zorganizuj przestrzeń tak, by dziecko wiedziało, gdzie co jest. Możesz używać koszy, pudełek i pojemników – najlepiej oznaczonych obrazkami lub etykietami, które dziecko rozumie. Taka organizacja przestrzeni daje poczucie sprawczości, zmniejsza uczucie przytłoczenia i ułatwia codzienne czynności.
3. Fatalne oświetlenie
Oświetlenie ma ogromny wpływ na samopoczucie i utrzymanie koncentracji dziecka w czasie nauki czy zabawy. Zbyt jasne, ostre światło lub niewystarczająca ilość światła mogą wywoływać drażliwość i niepokój.
W przypadku dzieci wrażliwych na światło bardzo ważna jest możliwość regulacji i dopasowanie światła do pory dnia czy aktywności. Dlatego warto zainwestować
- oświetlenie z możliwością regulacji natężenia – pomaga się wyciszyć lub stymuluje do nauki i zabawy
- oświetlenie dekoracyjne – kinkiety i lampki stołowe uspokajają, wprowadzają przytulną atmosferę, ułatwiają zasypianie
- osłonę okien – rolety rzymskie, bambusowe czy zasłony ułatwią kontrolowanie światła dziennego w pokoju
4. Niedopasowane wyposażenie
Standardowe meble mogą być niewystarczające dla dzieci w spektrum autyzmu. To jak dać komuś widelec, gdy potrzebuje łyżki. Jeśli chcesz wspierać rozwój sensoryczny i motoryczny Twojego dziecka, zwróć uwagę na:
- różnorodność materiałów (drewno, tkanina, tworzywo sztuczne), powierzchni (gładkie, chropowate, miękkie, twarde) i kształtów
- rozwiązania, które będą wspierać jego naturalne potrzeby ruchowe (bujak, deska balansująca, lina, drabinka, piłka gimnastyczna
- rozwiązania, które będą wspierać terapię przez zabawę (skrzynia z przebraniami zachęca do nauki naśladowania i wchodzenia w role, specjalna przestrzeń do budowania relacji przy grze w karty czy planszówki)
Jeśli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w zaprojektowaniu przestrzeni dopasowanej do potrzeb Twojego dziecka, NAPISZ DO MNIE. Jako mama ucznia w spektrum autyzmu i z ADHD znam Twoje wyzwania z własnego doświadczenia. Od dziesięciu lat prowadzę przyjazną pracownię projektową dla rodzin z dziećmi a projektowanie przestrzeni terapeutycznych dla dzieci ze szczególnymi potrzebami to moja specjalność 🙂
5. Brak przestrzeni na samoregulację
Dzieci w spektrum autyzmu (i nie tylko) potrzebują miejsca do wyciszenia i odpoczynku po dniu pełnym wrażeń. Brak specjalnej strefy na radzenie sobie z przeciążeniem sensorycznym to jeden z najczęściej popełnianych błędów.
Stwórz przytulny kącik relaksu, który pomoże dziecku się wyciszyć i odzyskać równowagę. Może to być miejsce z miękkimi poduchami, namiot albo huśtawka, hamak terapeutyczny czy piłka gimnastyczna .
6. Przepełnienie pokoju zabawkami i kolorami
Wielu rodziców nadal wierzy, że im bardziej kolorowy pokój tym lepiej, a im więcej zabawek w zasięgu ręki dziecka – tym jeszcze lepiej. To błąd i szybka droga do przestymulowania i trudności z koncentracją.
Nadmiar bodźców to gwarancja przytłoczenia, dlatego:
- zrezygnuj z jaskrawych, intensywnych kolorów i wzorzystych kontrastowych tapet na dużej powierzchni – wybierz stonowane, pastelowe barwy i wzory w mniejszej ilości
- zmniejsz ilość dekoracji i zabawek w pokoju – zbyt wiele rzeczy na wierzchu może rozpraszać nadmiarem
- zastosuj system rotacji zabawek – chowaj część z nich i co jakiś czas zamieniaj, żeby dziecko mogło cieszyć się nowymi-starymi rzeczami bez przytłoczenia ilością; kiedy dziecko nie wie czym się bawić – nie bawi się wcale
- unikaj hałaśliwych zabawek – do stymulowania słuchu najlepiej sprawdzają się prawdziwe instrumenty muzyczne dedykowane dla dzieci
7. Brak autonomii
Uporządkowany i spokojny pokój nie oznacza, że ma być nudny i bezosobowy. Dzieci lepiej czują się w przestrzeni, na którą mają wpływ. Włącz dziecko w proces urządzania pokoju i pozwól mu decydować. Może wybrać kolor jednej ze ścian, plakaty, pościel czy sposób ułożenia zabawek. Ważne, by pokój oddawał charakter, zainteresowania i temperament Twojego dziecka.
Podsumowanie
Nie musisz urządzać idealnego pokoju – wystarczy, że będzie idealnie dopasowany do Twojego dziecka. Pamiętaj, że czasem mniej znaczy więcej.
Jeśli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w zaprojektowaniu przestrzeni dopasowanej do potrzeb Twojego dziecka, NAPISZ DO MNIE. Projektuję wnętrza, które wspierają dzieci z wyzwaniami rozwojowymi. Z radością i spokojem krok po kroku stworzymy miejsce, w którym Twoje dziecko poczuje się naprawdę dobrze. I Ty też 🙂
